De Franse snelwegen hebben het laagste sterftecijfer per kilometer van het hele wegennet. Het rangschikken van deze wegen van “meest gevaarlijk” naar “minst gevaarlijk” geeft echter een misleidend beeld.
De sterfte op de snelwegen neemt in 2025 weer toe. Deze stijging roept minder vragen op over het tracé van de wegen dan over wat er zich afspeelt: het gedrag van bestuurders, de blootstelling van hulpverleners en verslechterde verkeersomstandigheden.
Sterfte op de snelweg in 2025: de gegevens die ertoe doen
De trend in 2025 plaatst de snelweg ver achter de provinciale en nationale wegen in absoluut aantal doden, maar de ontwikkeling is duidelijk ongunstig.
| Indicator | Snelwegen | Secundair netwerk (provinciale, nationale wegen) |
|---|---|---|
| Trend sterfte 2025 | Stijgend | Stabiel of licht dalend afhankelijk van de wegen |
| Eerste oorzaak van dodelijke ongevallen | Alcohol, drugs, medicijnen | Alcohol, snelheid |
| Factor in opmars | Onoplettendheid (schermen, telefoon, GPS) | Onoplettendheid |
| Specifiek risico | Ongevallen met hulpverleners | Frontale aanrijdingen op een enkele rijbaan |
Deze tabel belicht een vaak genegeerd punt in de ranglijsten: het type netwerk verandert de aard van het gevaar, niet alleen de intensiteit ervan. Op de snelweg concentreert het risico zich op identificeerbaar gedrag en op de blootstelling van mensen die aan de kant van de weg werken.
U kunt meer te weten komen over Paris Astuce met betrekking tot de meest onveilige wegen van het Franse snelwegennet.
Alcohol, drugs en medicijnen achter het stuur op de snelweg
Voor het vijfde achtereenvolgende jaar zijn alcohol, drugs en medicijnen de belangrijkste oorzaak van dodelijke ongevallen op het snelwegennet. Deze aanhoudendheid toont aan dat het geen conjuncturele piek is, maar een structureel probleem.
De bijzonderheid van de snelweg ligt in de snelheden die worden gereden. Een bestuurder onder invloed van stoffen legt gemiddeld veel meer afstand af voordat hij reageert dan in de bebouwde kom. De verlengde reactietijd, gecombineerd met een hoge snelheid, maakt correctie vrijwel onmogelijk.
Preventiecampagnes richten zich regelmatig op snelheid of het dragen van een veiligheidsgordel. Het gebruik van psychoactieve stoffen achter het stuur is moeilijker vooraf te detecteren, wat deels verklaart waarom het constant bovenaan de statistieken staat.
Onoplettendheid achter het stuur: de factor die het snelst toeneemt
Onoplettendheid door schermen, telefoons en GPS registreert een duidelijke toename in dodelijke ongevallen op de snelweg in 2025. Deze factor neemt een steeds grotere plaats in binnen de statistieken, terwijl de snelweginfrastructuur fundamenteel niet is veranderd.
Enkele seconden van onoplettendheid bij 130 km/u vertegenwoordigen meerdere honderden meters die blind worden afgelegd. De eentonigheid van sommige rechte stukken versterkt het fenomeen: de bestuurder, die visueel minder wordt uitgedaagd, compenseert door gebruik te maken van een scherm.
Rijassistentiesystemen (adaptieve cruisecontrol, rijstrookwaarschuwing) kunnen een vals gevoel van veiligheid geven. De bestuurder delegeert mentaal de controle over de weg, wat het risico verhoogt bij een onverwachte gebeurtenis zoals een plotselinge vertraging of een obstakel op de weg.
Drie gedragingen die de snelweg in een risicogebied veranderen
- Een SMS of een GPS-route raadplegen zonder te stoppen op een rustplaats, wat de blik gedurende meerdere aaneengeschakelde seconden vereist
- Rijden onder invloed van medicijnen met sedatieve effecten (pictogram van niveau 2 of 3 op de verpakking) zonder de impact op de reflexen bij hoge snelheid te meten
- De snelheid of positie niet aanpassen bij het naderen van een werk- of interventiezone, waardoor de aanwezige medewerkers op de vluchtstrook in gevaar worden gebracht
Personeel in interventie op de snelweg: een weinig belicht risico
De weginspecteurs, bergers en ordediensten die op de wegen werken, worden blootgesteld aan een direct en terugkerend gevaar. Elk jaar zijn er veel ongevallen met personeel in interventie, die worden aangereden door voertuigen waarvan de bestuurders niet zijn vertraagd of hun koers hebben gewijzigd.
Dit risico komt in geen enkele “ranglijst van gevaarlijke snelwegen” voor omdat het niet afhankelijk is van het tracé. Het hangt af van het gedrag van de weggebruikers in een ongebruikelijke situatie: een voertuig dat is gestopt op de vluchtstrook, bouwafzettingen, verkeerssignalisatie.
Daarentegen concentreren sommige secties meer interventies (drukke gebieden, terugkerende ongevallen), wat de blootstelling van de hulpverleners mechanisch verhoogt. Het verhoogde risico komt niet van de weg zelf, maar van de dichtheid van gebeurtenissen die een menselijke aanwezigheid aan de kant van de weg vereisen.
Verergerende factoren voor de hulpverleners
- Druk verkeer met onoplettende bestuurders die de veiligheidszone rond de hulpverleningsvoertuigen niet respecteren
- Interventies ‘s nachts of bij slechte zichtbaarheid, waarbij de signaleringssystemen minder worden waargenomen ondanks hun wettelijke conformiteit
- Hoge snelheden die door sommige weggebruikers worden aangehouden ondanks de signalering van snelheidsvermindering, wat een kritische snelheidsverschil creëert met de interventiezone
De stijging van de sterfte op de snelwegen in 2025 duidt niet op een gevaarlijkere snelweg dan een andere. Het wijst op terugkerende gedragingen (psychoactieve stoffen, onoplettendheid) en blootgestelde populaties (hulpverleners) die door de ranglijsten per weg niet kunnen worden vastgelegd. De gevaarlijkheid van een snelweg wordt minder gemeten aan zijn tracé dan aan wat zijn gebruikers ermee doen.